Haberler

Önleme, savunuculuk ve rehabilitasyon alanlarında yürüttüğü çalışmalarıyla bağımlılıklarla etkin mücadele eden Türkiye Yeşilay Cemiyeti, hazırladığı bilimsel çalışmayla bağımlılıkların Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerini kamuoyunun gündemine taşıdı. Rapor, Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, Yeşilay Denetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Seyithan Ahmet Ateş ve Yeşilay Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Hüseyin Hayri Nuroğlu’nun katıldığı, Sepetçiler Kasrı’nda düzenlenen bir basın toplantısıyla açıklandı.

“KALKINMA HEDEFLERİMİZİ SEKTEYE UĞRATAN OLDUKÇA YÜKSEK BİR MALİYET”
Basın toplantısında konuşan Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, bağımlılıkların yalnızca kişilerin hayatlarını karartmakla kalmayıp, aynı zamanda Türkiye ekonomisine de büyük zararlar verdiğini şu sözlerle ifade etti.

"Bugün bağımlılıklar sadece bireylerin dünyasını yıkmakla kalmıyor; daha yıkıcı sorunlara sebebiyet veriyor. Ailelerin hatta ülkelerin geleceğini de tehdit ediyor. Dünyada farklı ülkeler farklı bağımlılık türleriyle baş etmekte ciddi güçlükler yaşıyor. Asya’da oyun bağımlılığı, Avustralya’da kumar bağımlılığı, Amerika’da ilaçların kötüye kullanımı ile ilgili bağımlılıklar neredeyse milli güvenlik tehdidi düzeyinde sorunlara yol açıyor.

Dünya çapında aile içi çatışmalardan iş gücü kayıplarına, sağlık harcamalarından toplumsal huzursuzluklara, kazalardan suç ve şiddet vakalarına kadar geniş bir yelpazede etkisini gösteren bu toplumsal problem, ekonomimizi de derinden sarsıyor. Bağımlılıkların ekonomik maliyetini göz önüne seren raporumuzda yer alan veriler, Türkiye’nin her yıl 78 milyar dolarlık bir kayba uğradığını ortaya koyuyor.”

Bu büyük problemle etkin ve uzun vadeli bir mücadele verebilmek adına kurumlarının, özel sektörün ve toplumun tüm kesimlerinin birlikte hareket etmesi gerektiği açık. Tam da bu sebeple, Bağımsızlık Seferberliği’ni 2024 yılının Kasım ayında İstanbul merkezli olarak, Marmara Bölgesi'nde başlattık. Ardından Ege Bölgesi’nde, İzmir’de düzenlediğimiz geniş çaplı toplantıyla tüm Türkiye’ye güçlü bir çağrıda bulunduk. Biliyoruz ki, bağımlılıklarla mücadelede önleme faaliyetlerine odaklanmak gençlerimizi ve çocuklarımızı bağımlılıklardan uzaklaştırmak adına en güçlü adımdır. Bu yaklaşımın, sosyal yapımızı onarma ve ekonomik kayıplarımızı azaltmada büyük bir etki yaratacağını düşünüyoruz.”

BAĞIMLILIKLARLA MÜCADELE EKONOMİK KALKINMA İÇİN ÖNEMLİ
Türkiye Yeşilay Cemiyeti Denetim Kurulu Başkanı ve Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Ekonomi Bölümü Başkanı Prof. Dr. Seyithan Ahmet Ateş başkanlığındaki heyet tarafından hazırlanan rapor, bağımlılıkların toplumsal ve ekonomik düzeyde yol açtığı zararları bilimsel veriler ışığında analiz ediyor. Raporda yer alan veriler, bireysel harcamalardan sağlık giderlerine, kamu bütçesine binen yükten iş gücü kayıplarına kadar pek çok kalemde hesaplanan maliyetin, bağımlılıkların Türkiye ekonomisine her yıl milyarlarca dolarlık zarar verdiğini gözler önüne seriyor.

Rapor kapsamında yapılan hesaplamalara göre; sigaranın yıllık ekonomik maliyetinin 24 milyar dolar, alkolün 9 milyar dolar, uyuşturucunun 5 milyar dolar ve kumarın maliyeti ise 40 milyar dolar olarak tespit edildi. Özellikle kumarın bağımlılığının ulaştığı çarpıcı seviye, sanal kumar bağımlılığını yaygınlaştıran platformların kontrolsüzce büyümesinin bir sonucu olarak göze çarpıyor. Sigara kullanımına bağlı hastalıkların sağlık sistemi üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkisinin milyarlarca liraya ulaştığının altı çizilirken, sigaranın neden olduğu sosyal maliyetin ve dolaylı ekonomik kaybın Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYİH) yüzde 2,2’sine karşılık geldiği görülüyor.

BAĞIMLILIKLAR ÇEVRE VE DOĞAYA DA BÜYÜK ZARAR VERİYOR
Türkiye’de son 20 yılda sigara satış hacminin 108 milyar adetten 150 milyar adete çıktığına ve %39 oranında arttığına dikkat çekilen raporda; doğaya atılan sigara izmaritlerinin yıllık 5000 çöp kamyonunu dolduracak hacme ulaştığı bilgisi de yer alıyor. Bu izmaritlerden bir kısmı göl ve denizlere karışırken zararlı etkileri 10 yıl süren su kirliliğine ve ekolojik sorunlara neden oluyor.

Çalışmada öne çıkan bir diğer önemli bulgu ise sigara kaynaklı yangınların ülke ekonomisine verdiği zarar. İstanbul ve İzmir İtfaiye Müdürlükleri’nin verilerine göre, yangınların büyük bölümü sigara izmaritleri ve kibrit kaynaklı tutuşmalar sonucu meydana geliyor. İstanbul’da yalnızca bir yılda meydana gelen 27 bin yangının yüzde 40’ının sigara kaynaklı olması konunun ciddiyetini ortaya koyuyor. Araştırmaya göre sigara kaynaklı yangınların Türkiye’ye getirdiği doğrudan ekonomik yük, 4 milyar dolara ulaşıyor.

78 MİLYAR DOLARLA NELER YAPILABİLİR?
Türkiye Yeşilay Cemiyeti öncülüğünde hazırlanan “Bağımlılık Ekonomisi: Türkiye’de Sigara, Alkol, Kumar ve Uyuşturucu Bağımlılığının Ekonomik Maliyeti” başlıklı rapor, bağımlılıkların ülke ekonomisine verdiği zararın büyüklüğünü ortaya koyduğu gibi bu kaybın toplumsal faydaya nasıl dönüştürülebileceğine dair verileri de içeriyor. Rapora göre, bağımlılıkların Türkiye ekonomisine verdiği yıllık 78 milyar dolarlık zararla kamu yararına çok sayıda stratejik yatırım hayata geçirilebilir.

154 yeni şehir hastanesi
513 bin aileye yeni konut
18 milyon öğrenciye ücretsiz tablet ve yıllık eğitim desteği
15.000 kilometre uzunluğunda yüksek hızlı tren ağı
40 milyon haneye elektrik tedariki
50 bin teknoloji girişimi ve projesine destek​
1.000 antik kent, müze ve tarihi alan restorasyonu

Raporu okumak için tıklayınız.

Türkiye Yeşilay Cemiyeti, Gürcistan Yeşilayı ve Azerbaycan Gençlerin Töhfesi İctimai Birliği iş birliğiyle yürütülen “İklim Diplomasisi: COP29 Mirası” projesinin üçüncü etkinliği, 1 Ağustos 2025 tarihinde Yeşilay'ın ev sahipliğinde Sepetçiler Kasrı'nda düzenlendi.

Etkinliğe; Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Başkan Yardımcısı ve Uluslararası Yeşilay Federasyonu (IFGC) Genel Sekreteri Büyükelçi Dr. Mehmet Güllüoğlu, Azerbaycan İstanbul Konsolosu Kenan Murtuzov, Gıda Güvenliği Hareketi Başkanı Mehseti Huseynova, BulTürk Derneği Genel Başkanı Rafet Ulutürk, Türkiye Azerbaycan Dayanışma ve Enformasyon Federasyonu Başkan Yardımcısı Perviz Memmedzade’nin yanı sıra Türkiye, Azerbaycan ve farklı ülkelerden sivil toplum kuruluşu temsilcileri katılım sağladı. Toplantının moderatörlüğünü ise Azerbaycan’dan Gençlerin Töhfesi İctimai Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Sirac Mirzıraçlı üstlendi.

“GELECEK KUŞAKLARI KORUMAK İÇİN MÜCADELEMİZİ SÜRDÜRÜYORUZ”

Programın açılış konuşmasını yapan Yeşilay Genel Başkan Yardımcısı ve IFGC Genel Sekreteri Dr. Mehmet Güllüoğlu, Yeşilay’ın kuruluş hikayesini anlattı. Güllüoğlu, konuşmasında Yeşilay’ın tarihsel köklerine atıfta bulunarak, “Yeşilay, 1920’li yıllarda Karaköy Limanı’na İngiliz gemileriyle ücretsiz olarak getirilen alkol dağıtımına karşı halkı bilinçlendirmek amacıyla kuruldu. O gün nasıl toplum sağlığı ve genç nesiller için harekete geçtiysek, bugün de aynı sorumlulukla çevremizi, iklimimizi ve gelecek kuşakları korumak için mücadelemizi sürdürüyoruz” dedi.

BAĞIMLILIKLARIN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ GÜNDEME TAŞINDI

Program kapsamında Kenan Murtuzov ve Mehseti Huseynova, Azerbaycan’ın COP29 sürecinde edindiği deneyimleri katılımcılarla paylaştı. Perviz Memmedzade ile Rafet Ulutürk ise iklim diplomasisinde sivil toplum kuruluşları arasındaki iş birliğinin stratejik önemine dikkat çekti.

Türkiye Yeşilay Cemiyeti Uluslararası İş birlikleri Müdürü Sedef Erçetin ise konuşmasında bağımlılıkların çevre kirliliği ve iklim değişikliği üzerindeki etkilerine vurgu yaptı. Tütün, alkol ve diğer zararlı alışkanlıkların üretiminden tüketimine kadar olan süreçte doğaya verdiği zararı gözler önüne sererken, Yeşilay’ın bu alanda yürüttüğü çevreci politikaları ve uluslararası iklim platformlarında üstlendiği sorumlulukları detaylı şekilde aktardı.

Genç gönüllüler ve kurum personellerinin katılımıyla gerçekleşen etkinlik, plaket takdimi ve interaktif Kahoot bilgi yarışması ile son buldu.

“Kuvayımilliye’nin İzinde” temasıyla, İzmir’de gerçekleştirilen programa; İzmir Milletvekilleri, çeşitli kademelerden kamu yöneticileri, üniversite ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri, iş dünyasından isimler, basın mensupları ve Yeşilay gönüllüleri de katıldı. Programda Konak ilçesi pilot bölge olarak ilan edildi.
 
Yeşilay’ın geçmişten günümüze uzanan bağımlılıklarla mücadelesini anlatan film gösteriminin ardından açılış konuşmaları gerçekleştirildi. Manisa Yeşilay Danışmanlık Merkezinde İyileşme Koçu olarak görev yapan, aynı zamanda eski bir YEDAM danışanı olan Aybüke Sevim Kıs, bağımlılıktan kurtulma sürecine dair öyküsünü paylaşarak, “Ailemle kuramadığım bağı YEDAM ile kurdum ve bu sayede yeniden hayata tutundum” dedi.
 
İÇİŞLERİ BAKANI ALİ YERLİKAYA: "YEŞİLAY'IN HER BİR ÜYESİ TEK BAŞINA BİR ORDU NİTELİĞİNDE"
 
Programda hitap eden İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Yeşilay'ın alkol, madde, tütün, kumar ve internetle ilişkili bağımlılıklar olmak üzere 5 alanda mücadele eden tek sivil toplum kuruluşu olarak, küresel çapta öncü bir rol üstlendiğine dikkat çekti. Yerlikaya, "Bu mücadelede en büyük destekçimiz 105 yıllık çınarımız Yeşilay'dır. Yeşilay'ın her bir üyesi, her bir gönüllüsü tek başına bir ordu niteliğinde. Kasım ayında Yeşilay ile başlattığımız Bağımsızlık Seferberliği'nin Ege Bölgesi programında belirlenen tema olan 'Kuvayımilliye'nin izinde' ifadesi de verilen mücadelenin anlam ve büyüklüğünü çok iyi yansıtıyor" dedi.
 
Bağımsızlık Seferberliği Ege Bölgesi Programı kapsamında pilot ilçe olarak belirlenen Konak'ta, 113 mahalleye, 20 bin haneye ve toplam 80 bin vatandaşa ulaşılacağını ifade eden Yerlikaya, "Bu mücadeleyi esnaflarımızla, muhtarlarımızla, öğretmenlerimizle, imamlarımızla, kanaat önderlerimizle, sokak sokak, mahalle mahalle yürüteceğiz. Bağımsız bir gençlik, bağımsız bir toplum için valilerimiz, kaymakamlarımız, güvenlik birimlerimiz, seçilmiş atanmış tüm görevlilerimiz ve STK’larımız Bağımsızlık Seferberliği içinde aktif olarak yer alacak ve bu büyük mücadeleye güç katacaktır." diye konuştu.
 
Trafikte can ve mal güvenliğini artırmayı amaçlayan ve 36 maddeden oluşan kanun teklifine ilişkin yeni düzenlemeleri de kamuoyuyla paylaşan Bakan Yerlikaya, alkollü araç kullanımı nedeniyle uygulanacak idari para cezalarının 25 bin TL olarak belirlendiğini, ihlalin tekrarı halinde ise bu tutarın 150 bin TL'ye kadar çıkabileceğini belirtti.
 
Ayrıca, uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde araç kullandığı tespit edilen sürücülere ise 150 bin TL idari para cezası uygulanacağını vurgulayan Yerlikaya, bu kişilerin sürücülerin belgelerine ilk ihlalde 6 ay süreyle, tekrar eden ihlallerde ise süresiz olarak el konulacağını kaydetti.
 
YEŞİLAY GENEL BAŞKANI MEHMET DİNÇ: “KUVAYIMİLLİYE’NİN İZİNDE, ÇAĞIMIZIN İŞGALİNE KARŞI MÜCADELE BAŞLATTIK”
 
Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, Ege Bölgesi Seferberlik Programında yaptığı konuşmasına, bağımsızlık mücadelesinin ancak toplumsal dayanışmayla mümkün olacağına dikkat çekerek başladı.
 
Dinç, sözlerini şöyle sürdürdü:
 
“Tıpkı 15 Mayıs 1919 sabahı Konak Meydanı’nda yanan bağımsızlık meşalesi gibi, bugün de güzel yurdumuzun bu güzide şehrinde başka bir kutlu mücadele için bir aradayız. Millî Mücadele yıllarında düşman işgaline karşı tıpkı Kuvayımilliye'nin başlattığı gibi biz de Yeşilay olarak çağımızın işgaline karşı yeni bir mücadele başlattık. Bağımsızlık Seferberliğimizin Ege Bölgesi Programı kapsamında, pilot uygulama bölgesi olarak Konak ilçemizi belirledik. Her mahallede, her okulda, her hanede, her sızlayan gönülde Yeşilay’ın umudunu yaymak için çalışmayı sürdüreceğiz. Milletimizle birlikte, gençlerimizi ve geleceğimizi elimizden almak isteyenlere karşı duracağız. Kamu kurum ve kuruluşlarımızla, muhtarlarımızla, sağlık çalışanlarımızla, öğretmenlerimizle, din görevlilerimizle, gençlerimiz ve gönüllülerimizle birlikte Ege’de sonra da tüm yurdumuzda yürüyeceğiz.”
 
1920'den bugüne bağımlılıklarla mücadelede öncü bir rol üstlenen Yeşilay, Bağımsızlık Seferberliği Ege Bölgesi Programı kapsamında İzmir’de gerçekleştirilecek eğitim programları, spor ve kültürel etkinlikler ile danışmanlık hizmetleri aracılığıyla toplumun tüm kesimlerine ulaşarak mahalle düzeyinde güçlü bir farkındalık oluşturmayı hedefliyor.

Bağımlılıklarla mücadelede 105 yıllık köklü geçmişiyle öncü kuruluş olan Yeşilay, gençlerin eleştirel düşünme becerilerini geliştirmeyi ve sağlıklı yaşam bilinci kazandırmayı amaçladığı Liseler Arası Münazara Turnuvası’nın Türkiye Finali’ni gerçekleştirdi. 1955’ten bu yana gerçekleşen münazara kültürü, bu yıl da rekor katılımla fikirlerin yarıştığı güçlü bir platforma dönüştü.

Türkiye genelinde T.C. Millî Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle hayata geçirilen Yeşilay Liseler Arası Münazara Turnuvası, gençlerin bağımlılıklar karşısında düşünsel donanımlarını artırmayı, toplumsal farkındalıklarını güçlendirmeyi ve gönüllülük kültürünü yaygınlaştırmayı hedefliyor. 120 şube, 65 ülke Yeşilay’ı ve 146 bini aşkın gönüllüsüyle faaliyet gösteren Yeşilay, bu projeyle Türkiye’nin dört bir yanından liseli gençleri bir araya getirerek, onların bağımsız ve sağlıklı düşünceyle hareket eden bireyler olarak yetişmesine katkı sunuyor.

Bu yıl turnuvaya gösterilen ilgi rekor düzeye ulaştı. 2024 yılında 1.066 takımın başvurduğu turnuvaya, 2025 yılında 4.062 takım başvurdu. Böylece geçen seneye göre başvuru sayısı dört kat artış göstererek büyük bir başarıya imza atıldı. Katılımcı sayısı ve kapsamı itibariyle turnuva, Türkiye’nin en büyük münazara organizasyonu olma özelliğini taşıyor. Aynı zamanda 81 ilin tamamından liseli öğrencilerin başvurduğu bu yarışma, ülke genelindeki en geniş hedef kitleye ulaşan münazara turnuvası olma unvanını da elinde bulunduruyor.

Eleştirel ve Doğaçlama Düşünme Ön Planda
Turnuva, klasik hitabet yarışmalarından farklı olarak parlamenter münazara sistemine göre yürütülüyor. Dünya genelinde gençler arasında yaygın olarak tercih edilen bu formatta öğrenciler, maçtan kısa süre önce verilen konulara doğaçlama biçimde hazırlanarak argüman geliştiriyor. Böylece entelektüel birikimlerini, hitabet yeteneklerini ve tartışma becerilerini çok yönlü bir şekilde ortaya koyma fırsatı buluyorlar. Bu sistemde öğrencilerin argümanlarının gücü, konuya hâkimiyetleri ve düşünsel derinlikleri esas alınıyor. Hitabet yeteneğinden çok, oluşturulan düşünsel çerçevenin niteliği değerlendiriliyor.

Kazananlar Ödüllendirildi
Bu yıl Türkiye Finali’nin münazara konusu ise; “Hükümet İnanır ki: Bağımlılık toplumun ürünüdür.” olarak belirlendi. Final, 27 Haziran Cuma günü tarihi Sepetçiler Kasrı’nda, Yeşilay Genel Merkezi’nin ev sahipliğinde gerçekleşti. Şampiyonluk için mücadele eden dört okul finale kaldı: Cağaloğlu Anadolu Lisesi (İstanbul), Aydem Fen Lisesi (Denizli), Kadıköy Anadolu İmam Hatip Lisesi (İstanbul), Kocaeli Ali Fuat Başgil Sosyal Bilimler Lisesi (Kocaeli)

Final karşılaşmaları sonucunda Kadıköy Anadolu İmam Hatip Lisesi’nden Salih Şenel ve Ahmet Yasin Cansever 2025 yılı Türkiye şampiyonu oldu. Aynı zamanda Şehval Dilara Akgül, Zeynep Hanne Kaymaz, Harun Yusuf Koraltan, Şüheda Bozkurt, Muhammet Zeybek, Zümra Yücel ve Ali Ahmet Tetik’in bulunduğu jüri değerlendirmesiyle Cağaloğlu Anadolu Lisesinden Melih Baha Özmen ve Aras Gayhan “En İyi Konuşmacı” ödülünün de sahibi oldu.

Bağımlılıklarla mücadelede farkındalık oluşturmak amacıyla düzenlenen turnuvaya, Vakıf Katılım, THY ve Morven’in katkı sundu. Final programına, Yeşilay yöneticileri, MEB temsilcileri ve eğitim camiasından davetliler katılım sağladı.

Yeşilay, münazara turnuvasıyla gençlere sadece düşüncelerini ifade edebilecekleri bir alan değil, aynı zamanda sağlıklı yaşamı savunabilecekleri güçlü bir vizyon da sunmayı sürdürüyor.

“Gençlerin pırıl pırıl zihinleri, bağımlılığın en büyük düşmanı olacak”
Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, açılış konuşmasında şunları söyledi:
“Türkiye’nin Yeşilay’ı olarak, bağımlılıklarla mücadelede önleyici çalışmaların yanı sıra sayısız farkındalık çalışması da hayata geçiriyoruz. Bir yandan şubelerimiz ve Yeşilay Danışmanlık Merkezlerimiz (YEDAM) ve Rehabilitasyon Merkezlerimiz (REHAB) ülkemizin her köşesinde başarı hikâyeleri yazarken diğer yandan gönüllü kardeşlerimizle, eğitim ve bilimin ışığında bağımlılıkla savaşıyoruz. İlk olarak 1955 yılında gerçekleşen ve geleneksel hale gelen münazara kültürünü, bu yıl 4. kez düzenlediğimiz Yeşilay Liseler Arası Münazara Turnuvası ile önemli başlıklarla ve anlamlı mesajlarla tamamladık. Her biri Yeşilay’ın birer neferi olan gençlerimize inancım tam. Onların pırıl pırıl zihinleri, bağımlılığın en büyük düşmanı olacak.”
Tüm katılımcılara ve gençlere teşekkürlerini ileten Dinç sözlerini şöyle sürdürdü: “Heyecan dolu geçen karşılaşmaların ardından, geleceğimiz olan gençlerimizi korumanın, bugün hep birlikte harekete geçmekle mümkün olduğuna inanıyorum. Çocuklarımızın ve gençlerimizin dijital kuşatma ve sayısız bağımlılık tuzağına düşmeden, sağlıklı ve faydalı bir yaşam sürdürebilmeleri için hepimize büyük görevler düşüyor. Aile, okul, medya ve sivil toplum olarak hep birlikte, sağlıklı ve bağımsız bir gelecek için omuz omuza vermeliyiz. Yeşilay olarak biz, bağımlılıkların her türüne karşı yürüttüğümüz mücadeleyi aynı kararlılıkla sürdüreceğiz. Bu kararlılığımıza ortak olan sevgili gençlerimize inancımız sonsuz”

Final programı, ödül töreninin ardından gerçekleşen konserle sona erdi.