Haberler

Bir asrı aşkın süredir bağımlılıklara karşı mücadele eden Türkiye Yeşilay Cemiyeti, “Bağımsızlık Yılı” vizyonunu kamuoyuyla paylaştı. Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, “Geleceğini önemseyen herkes Yeşilaycıdır” diyerek 2026 yılının mottosunu duyurdu.

1-7 Mart Yeşilay Haftası öncesinde, Yeşilay Genel Merkezi Sepetçiler Kasrı’nda gerçekleştirilen toplantıda, 2026 yılı boyunca yürütülecek önleyici çalışmalar, rehabilitasyon hizmetleri, toplumsal farkındalık kampanyaları ve gençlik odaklı projelerin çerçevesi aktarıldı. “Bağımsızlık Yılı” vizyonu doğrultusunda bağımlılıkla mücadelede bütüncül ve sürdürülebilir bir yaklaşımın güçlendirileceği vurgulandı. Toplumun tüm kesimleri “Sen de Yeşilaycısın” çağrısıyla bağımlılıkla mücadelede ortak sorumluluğa davet edildi.

Toplantıda ayrıca Yeşilay Rehabilitasyon Merkezlerinde bağımlılıktan kurtulan danışanların gerçek yaşam hikâyelerinden oluşan “Bağımsızlık Mektupları” kitabının tanıtımı gerçekleştirildi. Umudu, yeniden başlangıçların gücünü ve iyileşme yolculuğunu görünür kılan eser, bağımlılıkla mücadelesini sürdüren bireylerin Yeşilay’ın desteğiyle hayata yeniden tutunma süreçlerini ortaya koydu.

“BAĞIMLILIKLAR TOPLUMSAL BİR VİRÜS HALİNE GELDİ”
Basın toplantısında konuşan Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, Yeşilay’ın 106 yıl önce insanlığın bağımsız olması idealinden doğduğunu vurgulayarak, “Bu yolculuk 106 yıldır önemini artırarak devam ediyor. Bağımlılıklar bugün birlik ve beraberliğimizi zedeleyen toplumsal bir virüs hâline gelmiştir.” dedi.

Yeşilay’ın tütün, alkol, madde, kumar ve dijital bağımlılık olmak üzere beş bağımlılık alanında önleme odaklı çalışmalar yürüttüğünü belirten Dinç, bağımlılık ortaya çıktıktan sonra telafinin çok zor olduğuna dikkat çekerek, “Hiçbir insanımızı bir gün bile bağımlılığa kaybetmemek için önleme çalışmalarını hayati görüyoruz.” ifadelerini kullandı.

"BAĞIMLILIKLARLA MÜCADELE, BİR BAĞIMSIZLIK MESELESİDİR"
2026 yılının “Bağımsızlık Yılı” ilan edildiğini hatırlatan Dinç, “Biz bağımlılıklarla mücadele meselesini bir bağımsızlık meselesi olarak görüyoruz. Buradan yola çıkarak 2024 yılında Bağımsızlık Seferberliğimizi başlattık. Bu mücadeleyi her mahalleye, her sokağa, her eve taşıyacağız. Toplumun her kesiminden insanımız ne kadar omuz verirse, o kadar kısa sürede bağımsız bir geleceğe ulaşmış olacağız. Diğer yandan Bağımsızlık Seferberliği'ni daha ileri taşımak ve daha fazla insana ulaşmak için 2026 yılını Bağımsızlık Yılı ilan ettik. İnsanlarımıza ulaşıp onlara Yeşilay'ın hizmetlerini, imkanlarını ulaştırma niyetindeyiz." ifadelerini kullandı.

"BUGÜNÜNÜ VE GELECEĞİNİ ÖNEMSEYEN HERKES YEŞİLAYCIDIR"
Toplumda zaman zaman bir umutsuzluk atmosferi oluşturulmaya çalışıldığını ifade eden Dinç, basında yer alan abartılı bağımlılık verilerinin karamsarlığa neden olduğunu ancak Türkiye’nin bağımlılığa teslim olmuş bir ülke olmadığını ve olmayacağını vurguladı.

1–7 Mart Yeşilay Haftası öncesinde Yeşilay’ın 2026 yılı mottosunu da kamuoyuyla paylaşan Dinç, “Toplumumuzdaki her insan bağımsız bir gelecek ister. Bugününü ve geleceğini önemseyen herkes Yeşilaycıdır. Bu anlayışla 2026 yılı mottomuzu 'Sen de Yeşilaycısın' olarak belirledik. 86 milyon insanımız varsa 86 milyon Yeşilaycı var demektir.” ifadeleriyle toplumsal dayanışma çağrısında bulundu.

Kitapta yer alan danışan mektuplarından bazı bölümler okuyan Dinç, Yeşilay’ın 106 yıllık köklü geçmişinden aldığı güçle 2026 yılında da bağımlılıkla mücadelede umudu büyütmeye ve daha sağlıklı bir toplum için çalışmalarını kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğini ifade etti.

Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç:

“Dünya çapında her gün 22 bin, yılda 8 milyondan fazla insan tütüne bağlı olarak hayatını kaybediyor”

“Yeşilay’a tedavi için gelen 7 kişiden 6’sı bağımlılıktan kurtuluyor”

Bağımlılıklarla mücadelesini 106 yıldır kararlılıkla sürdüren Türkiye Yeşilay Cemiyeti, 9 Şubat Dünya Sigarayı Bırakma Günü kapsamında, tütün bağımlılığına dikkat çekmek ve farkındalık oluşturmak amacıyla bir program düzenledi. Tütünle mücadeleyi konu alan eserlerin yer aldığı Tütünle Mücadele Karikatür Sergisinin de bulunduğu programa; Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder ve Prof. Dr. Yasemin Açık katıldı. Programda konuşan Doç. Dr. Mehmet Dinç, sigaranın toplum sağlığını tehdit eden en yıkıcı etmenlerden biri olduğuna dikkat çekti.

Dinç, sigaranın önlenebilir ölüm nedenleri arasında ilk sırada olduğunu belirterek “Tütün önlenebilir ölüm nedenleri arasında ilk sırada. Önlenebilir ama önlenmediği için çok sayıda insanımızı kaybediyoruz. Dünya çapında her gün 22 bin, yılda 8 milyondan fazla insan tütüne bağlı olarak hayatını kaybediyor. En kötüsü ise bunların 1,2 milyonu pasif içicilik nedeniyle hayatını kaybediyor” dedi.

“GENÇLER İÇİN EN BÜYÜK TEHDİT E-SİGARA”

E-sigara bağımlılığı konusunda da değerlendirmelerde bulunan Dinç, “Çocuklarımız ve gençlerimiz için en büyük tehditlerden biri e-sigaradır. Çünkü çocuklar ve gençler e-sigarayı yetişkinlerden 9 kat daha fazla kullanıyor. Gençlerin dikkatini çekmek için e-sigaranın daha az zararlı olduğu söyleniyor. ‘Aroması var, güzel kokusu var, tadı var, cazibesi var’ gibi sözlerle algı üreterek çocuk ve gençleri bağımlılığa başlatan bir endüstri var” ifadelerini kullandı.

YEDAM’A GELEN 7 KİŞİDEN 6’SI BAĞIMLILIKTAN KURTULUYOR

Yeşilay’ın tütünle mücadeledeki başarısına da vurgu yapan Dinç, Yeşilay Danışmanlık Merkezi’ne (YEDAM) yapılan 23 bin başvuru üzerinden yapılan araştırmalar sonucu ortaya çıkan verileri açıkladı. 23 bin başvurunun değerlendirildiğini anlatan Dinç, “Analiz çalışmalarına göre sigaraya başlama yaşı 16, ortalama tüketim süresi 23 yıl, günlük tüketim miktarının 22 adet olduğunu görüyoruz. Bunlar çok üzücü rakamlar. Ama bunun yanında sevindirici rakamlarımız da var. Yeşilay’a tedavi için gelen 7 kişiden 6’sı bağımlılıktan kurtuluyor” dedi.

Etkinlikte konuşan Sağlık Bilimleri Üniversitesi kurucu rektörü Prof. Dr. Cevdet Erdöl, tütünle mücadelenin ulvi bir görev olduğunun altını çizerek, “Eğer biz 10-25 yaş aralığındaki nüfusu iyi kontrol edemezsek bağımlılıkların pençesine bırakırsak, ileride ‘eyvah’ diyeceğimiz günler yaşanır. Yeşilay’ın mücadelesi de tam bu gençlerin bağımsızlık mücadelesidir” diye konuştu.

“RAMAZAN AYINDA İNSANLARIN TÜTÜNDEN UZAK KALMALARINI SAĞLAMAK ÖNEMLİ”

Yasemin Açık Vakfı Kurucusu Prof. Dr. Yasemin Açık, Yeşilay’ın tüm bağımlılıklara karşı önemli bir çaba sarfettiğini belirtti. Ramazan ayı içerisinde sigarayı bırakmak isteyenlere yönelik bir teşvik kampanyası planlandığını bildiren Açık, “Ramazan ayında gün boyunca sigara içmeyen insanların akşam da tütünden uzak kalmalarını sağlamak çok önemli. Biz bu kampanyayla tütün bağımlılığından kurtulmak isteyenlerin yanında olduğumuzu göstereceğiz.” dedi.

KADINLARDA TÜTÜN BAĞIMLILIĞI ARTIYOR

Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder ise etkinlikte bir sunum yaptı. Tütün bağımlılığında kadınların oranının arttığına dikkati çeken Ergüder, “Dünyada tütün kullanımı azalırken, ülkemizde kadınlarda bu oran ne yazık ki artmaktadır. Erkeklerde eğitim ve statü yükseldikçe sigara içme oranları düşerken, kadınlarda bunun tam tersi bir durum söz konusudur eğitim ve statü yükseldikçe sigara içme oranı artmaktadır.” Şeklinde konuştu.

Türkiye Yeşilay Cemiyeti, son dönemde sanal kumarın hızla yaygınlaşması üzerine, kumar bağımlılığına ilişkin güncel verileri ve çözüm önerilerini paylaşmak amacıyla bir basın toplantısı düzenledi. Toplantıda konuşan Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, psikoterapiye düzenli devam eden danışanlarda kumardan uzaklaşma oranının 10’da 8 olduğunun altını çizerek, kumar ile ilgili sorun yaşayan herkesi çözümün adresi olarak Yeşilay’dan destek almaya davet etti.

Toplantıda paylaşılan Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM) verilerine göre, kumar nedeniyle yapılan başvurular 2022 yılında 3 bin 6 iken 2023’te 3 bin 552’ye, 2024’te 4 bin 798’e ve 2025’te 5 bin 748’e yükseldi. Başvuruların yaş dağılımına bakıldığında ise, kumar oynayanların yüzde 36,7’sinin 20–30 yaş, yüzde 43,4’ünün 30–40 yaş aralığında olduğu, yüzde 15,4’ünün 40–50 yaş grubunda yer aldığı görülüyor. 20 yaş altının oranı yüzde 1,1’de kaldı. 50 yaş ve üzerindeki grupların toplam payı ise yüzde 3’ün altında seyretti. Danışanların kumara başlama yaşına göre dağılımı, riskin ne kadar erken başladığını ortaya koydu. Buna göre danışanların yüzde 34,3’ü 18 yaşından önce, yüzde 42,8’i 18–25 yaş arasında, yüzde 22,7’si ise 25 yaşından sonra ilk kez kumarla tanıştığı görüldü.

YEDAM verileri, kumara yönelmede en belirleyici etkenin sosyal çevre olduğunu da gösterdi. Danışanların yüzde 57,4’ü kumara arkadaş çevresinin etkisiyle başladığını belirtirken, yüzde 20’si merak, yüzde 6,5’i boş zamanlarını değerlendirme gerekçesiyle oynadığını ifade etti.

“KAMUOYUNA ÇAĞRIDA BULUNUYORUZ”

Kumar bağımlılığı ile mücadele seferberlik ruhuyla, toplumun tüm kesimlerinin katılımıyla mücadele verilmesi gerektiğini ifade eden Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç önerilerini beş başlık altında sıraladı: “Yasal ya da yasa dışı diye bir ayrım olmaz. Şans, talih, bahis gibi isimler kumarı masumlaştıramaz, ortak kavram birliği sağlanmalıdır. Kumar reklamları yasaklanmalıdır. Kumara erişim kanalları daraltılarak, erişimi kısıtlayan tedbirler güçlendirilmelidir. Kumar ve dijital oyunlar arasındaki ilişki incelenerek oyunları denetleyen bir derecelendirme sistemi getirilmelidir. Kumarı özendiren içeriklere, sosyal medya fenomenlerine ve legal ya da kaçak film platformlarına katı yaptırımlar uygulanmalıdır.”

“10 DANIŞANIMIZDAN 8’İNİ KUMARDAN KURTARIYORUZ”

Doç. Dr. Mehmet Dinç, bağımlılıklarla mücadelede bireysel destek hizmetlerinin yanı sıra önleyici faaliyetlerin ve yapısal adımların da güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı: “Gençlere yönelik eğitim programlarının yaygınlaştırılması, kumar reklamlarının engellenmesi, çevrim içi platformların daha etkin biçimde denetlenmesi, borç ve finansal yüklerle başa çıkmaya yönelik destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve ailelerin sürece daha aktif biçimde dâhil edilmesi gerekiyor. Bu adımlar birlikte ele alındığında hem bağımlılık hem de ona eşlik eden ruhsal riskler önemli ölçüde azaltılabilir.”

Açıklamasının sonunda kamuoyuna da çağrıda bulunan Dinç, “Kumar bağımlılığı çözümsüz bir durum değil. Bize başvurup düzenli olarak psikoterapiye devam eden her 10 danışanımızdan 8’inin aldıkları destekle kumardan uzaklaştığını görüyoruz. Biz Yeşilay olarak hep şunu tekrar ediyoruz: Bağımlılık bir irade meselesi değil, tedavi edilebilir bir sağlık sorunudur. Erken destek, anlayış ve profesyonel yardım insanların hayatını gerçekten değiştirebilir,” ifadelerini kullandı. Dinç, kumar bağımlılığı ve buna eşlik eden psikolojik zorlanmalardan kurtulmak için Türkiye’nin her yerinden YEDAM Danışma Hattı 115 aracılığıyla ücretsiz ve gizlilik esasıyla destek alınabileceğini hatırlattı.

Türkiye Yeşilay Cemiyeti, Yeşilay Ailesi’ni bir araya getiren “Bağımsızlık Öncüleri Zirvesi”ni 19-20 Aralık tarihlerinde gerçekleştirdi. Zirveye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, Yeşilay Mütevelli Heyeti Başkanı Prof. Dr. Mücahit Öztürk ile Yeşilay Yönetim Kurulu ve Bilim Kurulu üyeleri katıldı.

Zirve kapsamında Emine Erdoğan, YEDAM’dan danışmanlık ve sosyal hizmet desteği alan bağımlılık danışanlarının atölyelerde ürettiği el sanatları ürünleri hakkında bilgi aldı. Erdoğan, danışanların “Renklerini Yeniden Kazananlar” başlığıyla kaleme aldığı teşekkür ve geri bildirim notlarını da inceledi.

“BAĞIMLILIK ASLA TOLERANS GÖSTERİLMEMESİ GEREKEN BİR TEHDİTTİR”

Etkinlikte konuşan Emine Erdoğan, bağımlılıkların aile, sosyal, okul ve iş hayatı üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkati çekti. Küresel ölçekte her yıl 3 milyondan fazla insanın alkol ve uyuşturucu, yaklaşık 7 milyon insanın ise sigara nedeniyle hayatını kaybettiğini belirten Erdoğan, aile içi şiddet, boşanmalar, ekonomik zorluklar, işsizlik ve suça sürüklenme gibi pek çok toplumsal sorunun temelinde bağımlılıkların yer aldığını vurguladı.

Bağımlılıkların çevresel etkilerine de değinen Erdoğan, Türkiye’deki 20 milyon sigara kullanıcısından geriye kalan izmaritlerin yıllık yaklaşık 5 bin çöp kamyonunu dolduracak hacme ulaştığını ifade etti. Bu izmaritlerin yalnızca üçte birinin toplanabildiğini belirten Erdoğan, doğaya karışan yaklaşık 100 milyar izmaritin içerdiği ağır metaller, nikotin ve zehirli maddelerle su ve karasal ekosistemlere ciddi zarar verdiğini söyledi.

Emine Erdoğan konuşmasını, “Bağımlılıklar insanı, aileyi, toplumu ve doğayı sessizce tüketen, asla tolerans gösterilmemesi gereken bir tehdittir” sözleriyle tamamladı.

2026 “BAĞIMSIZLIK YILI” İLAN EDİLDİ

Program kapsamında konuşan Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, Yeşilay’ın 2026 yılına yönelik hedeflerini ve kurumsal beklentilerini katılımcılarla paylaştı. Yeşilay’ın bugüne kadar yürüttüğü çalışmaları değerlendiren Dinç, önümüzdeki dönemde hayata geçirilmesi planlanan projelere ilişkin yol haritasını aktardı. Bu kapsamda, bağımlılıklarla mücadelede önleyici, kapsayıcı ve sürdürülebilir projelerin artırılmasının öncelikli hedefler arasında yer aldığı vurgulandı.

Bağımlılıklarla mücadelede topyekûn bir toplumsal kararlılığı ifade eden Bağımsızlık Seferberliği doğrultusunda, 2026 yılı “Bağımsızlık Yılı” ilan edildi. Bu vizyon çerçevesinde Yeşilay’ın, önleyici çalışmalarını güçlendirmeyi, hizmet kapasitesini artırmayı ve bağımsız bir gelecek için etki alanını daha da genişletmeyi hedeflediği ifade edildi.

Türkiye Yeşilay Cemiyeti ve Uluslararası Yeşilay Federasyonu, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Türkiye Ülke Ofisi iş birliğiyle bu yıl üçüncü kez düzenlediği Davranışsal Bağımlılıklar Toplantısı’nın açılışını 10 Aralık 2025 tarihinde Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Merkezinde gerçekleştirdi. 

Türkiye Yeşilay Cemiyeti ve Uluslararası Yeşilay Federasyonu, davranışsal bağımlılıklar alanında farkındalık oluşturmak, politika süreçlerine katkı sunmak ve etkili çözümler geliştirmek amacıyla faaliyetlerini ve iş birliklerini kararlılıkla sürdürüyor. Uluslararası Yeşilay Federasyonu (UYEF), Türkiye Yeşilay Cemiyeti ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Türkiye Ülke Ofisi iş birliğiyle düzenlenen 3. UYEF-DSÖ Davranışsal Bağımlılıklar Toplantısı, 25 ülkeden 52 katılımcıyı bir araya getirdi.

Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç’in ev sahipliği yaptığı etkinliğe; DSÖ Türkiye Temsilcisi Dr. Tasnim Atatrah, Yale Üniversitesi’nden Prof. Dr. Marc Potenza, Lübeck Üniversitesi’nden Prof. Dr. Hans-Jürgen Rumpf, Avustralasya Bağımlılık Tıbbı Bölümü Başkanı John B. Saunders, dünyanın farklı bölgelerinden akademisyenler ve klinik uygulayıcılar, ülke Yeşilayları temsilcileri ve Türkiye Yeşilay Cemiyeti Bilim Kurulu üyeleri katıldı.

DOÇ. DR. MEHMET DİNÇ: “DAVRANIŞSAL BAĞIMLILIKLARLA MÜCADELEDE DAHA HIZLI HAREKET ETMEMİZ GEREKİYOR”

Toplantının açılış konuşmasında sosyal medya platformları, çevrim içi kumar, oyunlar ve dijital ekosistemler tarafından beslenen davranışsal bağımlılıkların dünya genelinde milyonlarca insanı etkilediğine dikkat çeken Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Günümüzde dijital platformlar; dikkati sürekli üzerinde tutmak, davranışları yönlendirmek ve bağımlılık yaratmak amacıyla tasarlanıyor. Bunun bedelini ise çoğu zaman ruh sağlığı, finansal istikrar, aile refahı ve toplumsal bütünlük ödüyor. Dünya genelinde birçok hükümet bu tehlikelerin giderek daha fazla farkına varıyor. Reklam kısıtlamalarından yaş doğrulama sistemlerine, algoritmik şeffaflık gerekliliklerinden kumar ve oyun ortamlarında harcama limitlerine kadar umut verici düzenleyici adımlar atıldığını görüyoruz. Ancak hepimizin de bildiği gibi, düzenlemelerin hızı tehdidin boyutuna yetişemiyor. Bu nedenle davranışsal bağımlılıklarla mücadelede çok daha hızlı ve kararlı adımlar atmalıyız. Bu tür toplantılar, ortak akıl üretmek ve etkili çözümler geliştirmek açısından büyük önem taşıyor.”

Dinç, konuşmasında ayrıca uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi ile daha kapsamlı, bütüncül önleme ve tedavi sistemlerinin geliştirilmesinin gerekliliğini vurguladı.

Toplantıya video konferans yoluyla katılan Birleşik Krallık Parlamento Üyesi Dr. Beccy Cooper, İngiltere’de artış gösteren kumar bağımlılığına dikkat çekerek, kumarın yol açtığı zararların bir halk sağlığı sorunu olarak ele alınması gerektiğini vurguladı. Kumar reklamlarının giderek yaygınlaştığını belirten Cooper, başta kumar reklamlarının yasaklanması olmak üzere, sektörün pazarlama yöntemleriyle mücadele edecek kapsamlı düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.

DAVRANIŞSAL BAĞIMLILIKLARDA HALK SAĞLIĞI VE TANI SÜREÇLERİ MASAYA YATIRILACAK

10–12 Aralık tarihleri arasında üç gün boyunca sürecek toplantıda, bağımlılık yapan davranışlara yönelik halk sağlığı yaklaşımının kapsamı, niteliği ve süreçleri tartışılırken, halk sağlığı eylemleri bütününde erken tanı ve tanı prosedürlerinin rolü ele alınacak. Toplantı kapsamında, bağımlılık yapan davranış bozukluklarının belirlenmesi ve tanısının kolaylaştırılması amacıyla mevcut tanı prosedürleri ve değerlendirme araçları gözden geçirilecek.

Bağımlılık yapan davranışların halk sağlığı boyutuna ilişkin çalışmaları ileri taşımayı ve tanı prosedürlerine odaklanmayı hedefleyen toplantının ardından, davranışsal bağımlılıklar alanında küresel ölçekte uzmanları ve sivil toplum kuruluşlarını bir araya getirecek güçlü bir iş birliği ağı oluşturulması amacıyla bir platform kurulması planlanıyor. Ayrıca, DSÖ tarafından geliştirilen Bağımlılık Yapan Davranışlara Bağlı Bozukluklar için Tanısal Görüşme Programı'nın (DISDAB) programının UYEF-DSÖ iş birliği ile standardizasyonu ve dünya genelinde yaygınlaşması hedefleniyor.